Ҫӗнтерӳ кунне халалласа Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче «Нам жить и помнить!» (чӑв. Пирӗн пурӑнмалла тата асра тытмалла) гала-концерт пулнӑ. Ӑна халӑх пултарулӑхӗн «Ҫӗнтерӳ салючӗ» республикӑри фестиваль-конкурсне йӗркеленӗ май ирттернӗ.
Гран-прие Элӗк муниципаллӑ окургӗ тивӗҫнӗ, 1-мӗш степеньлӗ лауреат ятне — Етӗрне округӗ, 2-мӗш степеньлине – Канаш, Куславкка округӗсемпе Ҫӗмӗрле хули, 3-мӗш степеньлине – Красноармейски округӗпе Шупашкар хули.
1-мӗш степеньлӗ дипломпа Муркаш муниципаллӑ округне чысланӑ, 2-мӗш степеньлипе – Комсомольски, Ҫӗмӗрле округӗсене тата Канаш хулине, 3-мӗш степеньлипе – Шӑмӑршӑ тата Патӑрьел округӗсене.
Ҫӗмӗрле муниципаллӑ округне Ҫӗмӗрле хулипе пӗрлештермелле-и? Ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче иртнӗ пухура округ депутачӗсем ку пуҫарӑва ырламан. Хальхинче вара икӗ муниципалитета пӗрлештерессишӗн сасӑланӑ. Ҫавна май ҫывӑх вӑхӑтра халӑх итлевне ирттерме палӑртнӑ.
Ака уйӑхӗн 9-мӗшӗнче ЧР Элтеперӗ Олег Николаев ирттернӗ тӳрӗ линире икӗ муниципалитета пӗрлештересси пирки акӑ мӗн каланӑ: «Манӑн шухӑшпа, халӑхшӑн улшӑнусем пулӗҫ. Паллах, пысӑк районӑн укҫа пысӑкрах. Пысӑк районта пысӑк проектсем пурнӑҫлама май пур. Ҫулсем те пӗр муниципалитетӑн пулӗҫ. Вӗсене пӑхса тӑма та ҫӑмӑлрах пулӗ».
Ҫӗмӗрле районӗнчи Якур Ушкӑнь ялӗнчи культура ҫуртӗнче чӑваш халӑх пултарулӑхӗн «Мы из знатного рода» (чӑв. Эпир ятлӑ-сумлӑ йӑхран) ятпа регионсем хушшинчи фествиаль-конкурс иртнӗ.
Унта Чӑваш Енри 10 муниципаллӑ тӑрӑхран тата Мари Элти пӗр коллективсем хутшӑннӑ. Унта пулса курнисем пӗлтернӗ тӑрӑх, фестиваль питех те илемлӗ, кӑсӑклӑ тата хаваслӑ иртнӗ. Конкурса хутшӑннисем мероприятие ҫуллӗ шайра йӗркеленине палӑртнӑ. Тӳресем ҫирӗп, анчах тӗрӗс хакланине те асӑнса хӑварнӑ вӗсем. Фестиваль-конкурса 200 ытла ҫын хутшӑннӑ. Пултарулӑх ӑмӑртӑвӗ 5 сехет ытла пынӑ тесе пӗлтернӗ Ҫӗмӗрле муниципаллӑ округӗн администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ —ял хуҫалӑх тата туризм пайӗн пуҫлӑхӗ Андрей Мостайкин.
Ҫӗмӗрле район администрацийӗн пуҫлӑхӗнче ӗҫленӗ Лев Рафинов тӗлӗшпе пуҫарнӑ пуҫиле ӗҫ суд чарса лартнӑ. Анчах вырӑнти прокуратура кун пек йышӑнупа килӗшесшӗн мар иккен.
Лев Рафинов ӗҫ вырӑнӗпе усӑ курнине сакӑр тӗслӗх тупса палӑртнӑ. Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх, 2018 ҫулхи раштав уйӑхнчен пуҫласа 2019 ҫулхи раштав уйӑхӗччен вӑл тӑлӑх ачасене валли Ҫӗмӗрлере 7 хваттер сутас пирки килӗшӗве алӑ пуснӑ. Анчах хваттерсем пушар хӑрушсӑрлӑхӗ, санитари норми тата ытти енчен саккун ыйтнине тивӗҫерсе тӑман. Тӑкак виҫи 9,5 миллион тенкӗпе анлашнӑ. Рафинов ҫавна тӗпчев пынӑ вӑхӑтах саплаштарнӑ. Ун пурлӑхне те арестленӗ.
Районти суд пуҫлӑх пулнӑ ҫыннӑн ӗҫне тимсӗрлӗх статья ҫине куҫарнӑ, пуҫиле ӗҫшӗн явап тытарма вӑхӑт иртсе кайнӑ тесе ӗҫе хупса хунӑ. Вырӑнти прокуратура кун пек йышӑнупа килӗшесшӗн мар, вӑл приговор тӗлӗшпе ҫӑхав ҫырасшӑн.
Ака уйӑхӗн 3-мӗшӗнче Ҫӗмӗрле районӗнчи Хутарти вӑтам шкулта Виктор Чугаров режиссёр ӳкернӗ «Чӑваш чӗлхи» фильма кӑтартнӑ.
«Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче Валентина Телей юрӑҫ пӗлтернӗ тӑрӑх, «ача чухне вӑл ман пекех чӑвашла калаҫма пӗлмен. Тӑван чӗлхене вӗренес кӑмӑлӗ калама ҫук пысӑк пулнӑран вӑл тӑван чӗлхене ӑша илнӗ ҫеҫ мар, Парижра тата Берлинта пурӑнакан чӑвашсемпе тӗл пулса вӗсем ҫинчен фильм ӳкернӗ. Фильмра вӑл пуринпе те чӑвашла калаҫать. Ыттисемшӗн тӗслӗх пулса тӑрать».
Чӑваш Енре кӗрхи культурӑсем юр айӗнче пӗтме пултарнӑ. Ҫавна май республикӑра инкеклӗ лару-тӑру режимӗ пулнине палӑртнӑ. Хушӑва ЧР Элтеперӗ Олег Николаев алӑ пуснӑ.
Культурӑсем мӗншӗн пӗтме пултарнӑ-ха? Юр хулӑн пулнине, ҫӗр шӑнманнипе. Раҫҫей Гидпрометцентрӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, пуш уйӑхӗн иккӗмӗш ҫурринче 3 сантиметр тарӑнӑшри тӑпра 0 градус патнелле пулнӑ.
Халӗ мӗн чухлӗ культура пӗтме пултарнине шутлаҫҫӗ. Сӑмах май, ҫакнашкал режим пулнине унччен Пӑрачкав тата Ҫӗмӗрле округӗсенче палӑртнӑ. Унта, малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, 9 пине яхӑн гектар ҫинчи культура пӗтнӗ. Пӗтӗмӗшле такак – 50 миллиона яхӑн тенкӗ.
Ака уйӑхӗн 2-12-мӗшӗсенче Мускаври ВДНХра Чӑваш Енӗн Цифра аталанӑвӗн, информаци политикин тата массӑллӑ коммуникацисен министерствин кунӗсем иртӗҫ.
«Хыпар» издательство ҫурчӗ хӑйӗн кӑларӑмӗсемпе паллаштарӗ. Чӑваш Енри фотокорреспондентсен музейӗнчи экспонатсем те пулӗҫ.
Чӑваш Енӗн наци телекуравӗ хитре калаҫма вӗрентекен ӑсталӑх сехечӗсем ирттерӗ. Аудиоткрыткӑна ятарлӑ QR-код урлӑ уҫласа илме май килӗ. «Можно я с тобой» ятпа видеоролик е клип ӳкерме те май туса парӗҫ. Ролик ӳкерӗнес текенсем наци тумне тӑхӑнайӗҫ.
Вӑрнар районӗнчи «Ҫėнтерӳ ҫулӗ», Шупашкар районӗнчи «Тӑван Ен», Ҫӗмӗрле районӗнчи «Вперед» хаҫатсем те курава хутшӑнӗҫ.
ЧР культура министрӗ Йӗпреҫ, Муркаш, Вӑрмар, Етӗрне тата Тӑвай округӗсен пуҫлӑхӗсене автоклуб уҫҫисене панӑ. Аякри пӗчӗк ялсенче клуб ҫук. Ҫур ҫулта автоклубпа 30 пин ытла ҫын усӑ курнӑ.
Республикӑра унашкал темиҫе клуб туянма палӑртнӑ.
Пӗлтӗр 3 автоклуб туяннӑ. Вӗсене Ҫӗрпӳ, Элӗк тата Ҫӗмӗрле округӗсене ӑсатнӑ.
Ӗнер 22 сехет ҫурӑра М-12 ҫул ҫинче, Ҫӗмӗрле районӗнче, «Тойота» машина водителӗ ҫул крлӑ каҫакан арҫын ҫине пырса кӗнӗ. Вӑл 44 ҫулта пулнӑ, Ҫӗмӗрлере пурӑннӑ.
Руль умӗнче Эренпур облаҫӗнчи 30 ҫулти арҫын пулнӑ. Вӑл ӳсӗр пулманни паллӑ.
Халӗ ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ.
Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчи Якуртушкӑнь ялӗнчи Илья Сафонов Пӗтӗм Раҫҫейри «Сырӑш-2024» конкурсра ҫӗнтернӗ. Ҫамрӑк Чӑваш Енӗн Культура министерствинче тӑрӑшать.
Арҫын 5 ҫул ӗнтӗ йывӑҫран тӗрлӗ хатӗрсем, эрешсем касса кӑларать. «Ку ӑсталӑх ӑна юнпа куҫнӑ темелле. Аслашшӗпе асламӑшӗ хӑва хуллинчен хуҫалӑхра кирлӗ тӗрлӗ япала ҫыхнӑ», — тесе пӗлтернӗ «Чӑваш Ен» патшалӑх телерадиокомпанийӗ.
«Ӑста кулленхи пурнӑҫра усӑ курмалли хатӗрсем ӑсталать, ытларах чухне – савӑт-сапа. Кашни япалана хӑйне майлӑ тума тӑрӑшать», — хыпарланӑ маларах асӑннӑ ҫӑлкуҫра.
-0.7 °C